Delirium

C'est de la racaille ? Eh bien, j'en suis ! – Alèssi Dell'Umbria

Month: Απρίλιος, 2012

Μετανάστες στο σχολείο: Εύρημα κόντρα στο ρεσιτάλ ρατσισμού

Παρακάτω ακολουθεί μια σχετικά σύντομη τηλεφωνική συζήτηση με την ψυχολόγο και καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Φρόσω Μόττη Στεφανίδη για την προσαρμογή των μεταναστών στην πραγματικότητα των ελληνικών σχολείων και της κοινωνίας.

Ενώ η διεθνής βιβλιογραφία έχει εντοπίσει το φαινόμενο της ομοφιλίας σε αρκετές μελέτες εφήβων γηγενών και μεταναστών στο σχολικό περιβάλλον (όπου μεταξύ άλλων, κυριαρχεί ο φόβος για τον «ξένο», τον «Άλλο» και είναι έκδηλη η αγωνία της «πολιτισμικής ασυνέχειας» μεταξύ σχολείου-οικογένειας), η πρώτη -για τα διεθνή δεδομένα- διαχρονική έρευνα της κ. Μόττη (3 χρόνια), αναδεικνύει ένα νέο, θετικό εύρημα που ερμηνεύεται ταυτόχρονα (και) ως μια απάντηση στο πρόσφατο ρεσιτάλ συντηρητισμού και εκφασισμού των γηγενών πολιτών.

Χωρίς μάλιστα να γίνεται ιδιαίτερη προσπάθεια από τα σχολεία στα οποία εστίασε η έρευνα, δηλαδή στοχευμένες εκπαιδευτικές δράσεις για συνεργασία αλλοδαπών και ντόπιων, τα παιδιά «απελευθερώθηκαν», εξοικειώθηκαν, βελτίωσαν τη συμβίωσή τους και κατονόμαζαν φίλους τους «αλλοδαπούς»· εκείνους που τρία χρόνια πριν, δεν θεωρούσαν κοντά τους. Η ομοφιλία, η προτίμηση δηλαδή για τον «ίδιο», με την παρόμοια συμπεριφορά, γλώσσα, θρήσκευμα κ.τλ. είχε εξασθενήσει.

Ακολουθεί ένας «οδηγός», για πιο στοχευμένη ακρόαση.

00:00 – 03:23

Η ταυτότητα των ερευνών, η αναζήτηση των παραγόντων που βοηθούν ή εμποδίζουν την προσαρμογή των μεταναστών στο σχολείο.

3:23 – 09:52

Το ενδιαφέρον εύρημα: τα παιδιά στην αρχή κατονόμαζαν για φίλους τους, τους ομοεθνείς. Ωστόσο, με την πάροδο των χρόνων και μέχρι την τρίτη γυμνασίου αυτό δεν ίσχυε. Τόσο οι μετανάστες όσο και οι Έλληνες συμμαθητές τους είχαν εξοικειωθεί μεταξύ τους, δεν υπήρχε το χάσμα με τον «ξένο» και μάλιστα χωρίς να γίνεται ιδιαίτερη προσπάθεια από το σχολείο. Ένα μάλλον αυθόρμητο και «αυτόματο» αποτέλεσμα.

09:52 – 15:30 

Η σημασία της πολυπολιτισμικής πραγματικότητας και οι φοβίες των γονιών. Ορισμένα σχόλια για την κυρίαρχη κουλτούρα που εκπροσωπούν τα σχολεία στις κοινωνίες υποδοχής.

15:30 – 22:40

Μια κουβέντα για την «ταξικότητα» στα σχολεία και τον κοινωνικό δαρβινισμό.
Μετανάστες & Έλληνες: όταν δηλώνουν λιγότερα οικονομικά/κοινωνικά προβλήματα, οι μετανάστες τα πάνε πολύ χειρότερα στους βαθμούς απ’ ότι οι Έλληνες.
Μετανάστες & Έλληνες: όταν η κοινωνικο-οικονομική αντιξοότητα αυξάνεται, όταν δηλαδή όλοι δηλώνουν μεγαλύτερα οικονομικά/κοινωνικά προβλήματα, οι επιδόσεις βρίσκονται σε ελεύθερη πτώση και για τους «δύο».

22:40 – τέλος 

Μια συνολική ματιά στην πολιτική προσέγγιση του ζητήματος· της ένταξης, της συνεργασίας και της πολυπολιτισμικής σύνδεσης. «Είναι σημαντική η στήριξη των μεταναστών και ιδίως των παιδιών τους διότι θα μείνουν εδώ – ακόμη και παιδιά/μετανάστες που επέστρεψαν στις πατρίδες τους εξαιτίας της κρίσης δεν μπορούν να προσαρμοστούν…», λέει η κ. Μόττη.

Ένα επιβεβλημένο υστερόγραφο:

Η συγκεκριμένη συνέντευξη έγινε με αφορμή την πρόσφατη παρουσία της κ. Μόττη στην εκπομπή της ΝΕΤ «Πέμπτη βράδυ x2» (παρουσιαστές ο Γιάννης Πολίτης και η Πηνελόπη Γαβρά). Η εικόνα που σχημάτισε ο γράφων όπως και αρκετοί άλλοι για τη δημοσιογραφική υποδοχή και προβολή των ευρημάτων της έρευνας ήταν αρνητική – οι αντιδράσεις των παρουσιαστών κυμάνθηκαν στην κλίμακα της «άρνησης/απογοήτευσης» μέχρι και της «ανταπάντησης»: «μα καλά, τα αρνητικά όμως;  (σ.σ: τα αρνητικά στοιχεία από τη συμβίωση μεταναστών – γηγενών).

Ο καθρέφτης του αυτόχειρα

Η πράξη διαχέεται. Κι ο στόχος βρίσκει βιαστές. Έτσι λειτουργούν οι μεταφυσικές ερμηνείες που συνηθίζει το ανθρώπινο φαντασιακό μπροστά στην αυτοκτονία. Ανίκανοι, έτσι, να συνειδητοποιήσουμε την επαφή μας με την πραγματικότητα, ερμηνεύουμε μεταφυσικά. Όσοι ακόμη έχουμε αυτή τη δυνατότητα· αναρωτήσου τι όνειρο βλέπει ένας άστεγος – θα χωνέψεις νομίζω (;) τη διαφορά.

Η αυτοκτονία του Δημήτρη Χριστούλα είναι μια πολιτική πράξη. Τελεία. Είναι βέβαια και νόσος, είπαν οι ειδικοί και, ωραία, ας τη δούμε στο γαμημένο συγκείμενο. Και αυτό κάνουμε, όχι γιατί θέλουμε να το εκμεταλλευτούμε, όπως ανακοίνωσαν οι μαιτρ της επικοινωνιακής, ποζεράδικης συμβουλευτικής υπηρεσίας. Οι αυτοκτονίες είναι σχεδόν δύο την ημέρα και συμβαίνουν σ’ ένα περιβάλλον τρόμου, οικονομικής ανασφάλειας και ιδιοκτησιακού ιλίγγου. Η δυνατότητα της φτωχοποίησης είναι εκεί, η δυνατότητα της στέρησης της αξιοπρέπειας εφαρμόζεται από την κρατική χωροφυλακή που κανονιστικά σφυρίζει, μέχρι να σε τσακίσει από πίσω.

Φίλοι έχουν να πουν ότι αρκετός κόσμος φεύγει από τα προάστια και γυρίζει, έχοντας την ιδιοκτησιακή τύχη κληρονομικώ δικαίω, στο κέντρο των αθηνών. Στο πατρικό. Ο νεοπλουτισμός των μικρομεσαίων στρωμάτων, και η κλίση που γκραμσιανά κατασκεύασαν η ιδεολογική και οικονομική κοσμοθεωρία των κυρίαρχων λαμογιών αποσυντίθεται –  ας πάει στο διάολο. Αν αυτή είναι η στιγμή που τα μικρο – μεσαία στρώματα φροντίζουν να νοηματοδοτήσουν τις κοινωνικές και οικoνομικές ισορροπίες, τότε ας γίνει μια συγκυρία απόκτησης συνείδησης. Ο αποκλεισμός των άπορων και των ανήμπορων χρειάζεται, λογικά, να γίνει ο μπούσουλας, όχι της επιβίωσης αλλά του προτάγματος για μια ανεξάρτητη, αυτοδιαχειριζόμενη και σε επαγρύπνηση για ελευθερία κοινωνία. Ο αποκλεισμός από την εργασία, τη συμμετοχή και την προσφορά είναι ο καθρέφτης του αυτόχειρα. Εκμηδενίζεται, σωστά το έγραψε, η δυνατότητα. Καταστρέφεται η ελπίδα, ως μετασχηματιστική πρακτική των πραγμάτων, όπως λέει ο Freire.

Δεν είναι εύκολη διαδικασία, αντίθετα, επίπονη, αναγκαία. Το αντιλαμβάνεσαι όταν σαν εμποράκος της πληροφορίας χρειάζεσαι να μιλήσεις  σ’ έναν άνθρωπο που δέχεται, επεξεργάζεται και προσπαθεί να αντιμετωπίσει τηλεφωνήματα εν δυνάμει αυτόχειρων. «Δεν γίνεται, πραγματικά σας λέω, θα το ήθελα πολύ να σας πω τι συμβαίνει αλλά […] είμαστε πολλοί άνθρωποι εδώ, πρέπει να τους ρωτήσω, έχετε πέσει όλοι πάνω μας, υπάρχουν παρεξηγήσεις που, πότε θα μιλήσουμε, δεν αντέχεται αυτή η κατάσταση».

Αυτό λοιπόν σημαίνει καταστροφή της ελπίδας: να ζητάς βεβιασμένα και με επιλεκτική ευαισθησία πληροφορίες για το πώς και πόσο χάλια είναι οι άνθρωποι. Επειδή στο επιβάλλει η συγκυρία, οι στιγμές. Η ελπίδα θα ζήσει μόνο αν οι συνθήκες στις οποίες αναπνέουν οι αυτόχειρες πολεμηθούν πιο σκληρά, αν γίνουν γνωστές σε καθημερινή βάση – σαν τίτλος, σαν lead, σαν επίλογος που συνήθισε να υποβαθμίζει την ουσία στο τέλος.

Ο καθρέφτης του αυτόχειρα, αν δούμε, έχει μέσα του όλους μας. Την απελπισία που επιβάλλει σαν οντολογική ανάγκη η κυρία χούντα. Γι’ αυτό ο «77χρονος» την πυροβόλησε.  Ξυπνάμε τώρα.

Μια «άλλη» οικονομία: Τα «δίκτυα ανταλλαγής» παραμερίζουν το ευρώ

Την Πέμπτη 1-2, φιλοξενήσαμε εκτάκτως στο booth του radiobubble την Ειρήνη Σωτηροπούλου, διδακτορική φοιτήτρια στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κρήτης. Μιλήσαμε για το αν οι συναλλαγές χωρίς ευρώ στον καιρό της κρίσης αποτελούν μια αναγκαιότητα, αν και κατά πόσο έχουν σχέση με την τρέχουσα οικονομική συγκυρία καθώς και γιατί οι συμμετέχοντες επιλέγουν αυτήν την περίοδο ορισμένες, συγκεκριμένες λύσεις και όχι άλλες.

Συζητήσαμε για τις στερεοτυπικές, αστικές αντιλήψεις που κυριάρχησαν έναντι των δομών των αγροτικών κοινοτήτων και της συναλλακτικής νοοτροπίας και κουλτούρας τους. Ευρήματα της σχετικής διατριβής, για παράδειγμα, θέτουν σε αμφισβήτηση την εικόνα ότι η μη χρήση (του επίσημου) νομίσματος είναι συνήθως αγροτικό γνώρισμα, αφού και οι αστικοί ιστοί εμφανίζουν ανταλλακτική δραστηριότητα.

«Η αντίληψη για το τι είναι μετρήσιμο αλλάζει στα δίκτυα ανταλλαγής», σχολιάζει η Ειρήνη, και επισημαίνει ότι το ζητούμενο είναι η ποιότητα ζωής ενώ οι μηχανισμοί συναλλαγής που κάθε φορά επιλέγονται, αποτελούν το μέσο προς επίτευξη του σκοπού. «Δεν υπάρχει στίγμα», συμπληρώνει η Ειρήνη, εξηγώντας ότι δεν έχει σημασία αν οι συμμετέχοντες είναι φτωχοί ή πλούσιοι – κανείς δεν έρχεται σε δύσκολη θέση λόγω οικονομικής δυσχέρειας ή λόγω χρονικής πίεσης για προσφορά ή αποπληρωμή.

«Τελικά δεν μελετάω αυτούς τους ανθρώπους, μάλλον εκπαιδεύομαι από αυτούς», καταλήγει. «Ακόμη και η κλασική βιβλιογραφία δεν μοιάζει επαρκής να εξηγήσει αυτές τις δραστηριότητες, ό,τι έχω μάθει, προκύπτει μέσα από τις συζητήσεις μαζί τους. Ο κόσμος των δικτύων προσπαθεί να σκεφθεί με ανεξαρτησία απέναντι στις κυρίαρχες οικονομικές θεωρίες, την μαρξιστική, ακόμη και όποιες εναλλακτικές. Τα ζητήματα που προκύπτουν στα δίκτυα δεν απαντώνται στα βιβλία».

To blog της Ειρήνης Σωτηροπούλου εδώ.

Αρέσει σε %d bloggers: